ข้อมูลทางวัฒนธรรมและสื่อในการนำเสนอทางด้านต่าง ๆ ทุกมุมโลก

วัฒนธรรมและมารยาทในการไหว้ของคนไทย

การไหว้ เกิดจากธรรมชาติของมนุษย์ที่จะแสดงความรักความเคารพต่อกัน เนื่องจากมนุษย์มีสมอง มีพัฒนาการที่แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตอื่นๆ จึงมีความคิดว่าทำอย่างไรจะมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น จะกินอาหารอย่างไรจึงจะดีต่อสุขภาพ แต่งตัวอย่างไรจึงจะเหมาะสม ที่อยู่อาศัยทำอย่างไรจึงจะปลอดภัย รวมไปถึงเมื่อเจอกันจะทักทาย จะแสดงความรักต่อกันอย่างไรดี โดยธรรมชาติแล้วการสัมผัสถูกเนื้อต้องตัวกันเป็นภาษาท่าทางที่แสดงออกถึงความรักที่มีต่อกัน สัตว์เลี้ยงอย่างสุนัขหรือแมวมักจะแสดงความรักกับเจ้าของด้วยการเข้ามาสัมผัสคลอเคลียด้วย มนุษย์ก็เช่นกันที่มีการแสดงความรักต่อกันด้วยการโอบกอด หลายประเทศทางยุโรปใช้การสัมผัสมือเมื่อพบกัน บางประเทศใช้แก้มสัมผัสกัน ใช้หน้าผากสัมผัสกัน หรือใช้จมูกสัมผัสกันก็มี แต่ทางแถบเอเชียนั้นการสัมผัสถูกเนื้อต้องตัวผู้อื่นนั้นถือว่าไม่สุภาพนัก คนทางแถบเอเชียจึงใช้การสัมผัสตัวเองเป็นการแสดงการทักทายหรือทำความเคารพ วัฒนธรรมการไหว้ เป็นการทักทายกันตามประเพณีของไทยเมื่อพบเจอกัน การไหว้เป็นการแสดงความเคารพต่อผู้อาวุโสกว่า นอกจากการทักทายแล้ว การไหว้ยังสามารถใช้เพื่อเป็นการขอบคุณหรือขอโทษด้วยก็ได้ ดังนั้นการไหว้จึงเป็นการแสดงออกถึงการมีสัมมาคารวะ ความเคารพและการทักทาย โดยกล่าวคำว่า สวัสดี, ขอโทษ หรือขอบคุณ พร้อมกับทำการไหว้ เพราะการไหว้ของไทยกระทำโดยการพนมมือสองข้างเข้าด้วยกัน นิ้วมือชี้ขึ้นฟ้า ปลายหัวแม่มืออยู่ที่ตำแหน่งต่างๆได้ตั้งแต่หน้าอกจนถึงเหนือศีรษะ พร้อมกับก้มศีรษะลงเล็กน้อย การไหว้ระดับหน้าอกใช้ไหว้ผู้ที่อาวุโสเท่ากันหรือน้อยกว่า หรือใช้ในการรับไหว้ก็ได้ ส่วนการผู้ที่อาวุโสกว่าปลายนิ้วชี้จะอยู่ที่ตำแหน่งระหว่างคิ้ว นอกเหนือจากนี้การไหว้และการกล่าวคำว่า สวัสดี ยังสามารถใช้กับการอำลาก็ได้อีกด้วย มารยาทในการไหว้ เป็นวัฒนธรรมไทยที่คนรุ่นใหม่อาจจะมองข้ามไป ด้วยเหตุผลหลายประการ แต่โดยสำนึกของความเป็นคนไทยแล้วเชื่อว่าในส่วนลึกของจิตใจทุกคน ยังเห็นสิ่งนี้เป็นสิ่งดีงามอยู่ เพียงแต่กระแสวัฒนธรรมตะวันตกที่เข้ามาทางสื่อต่างๆถาโถมมาอย่างมากมาย จนทำให้เยาวชนของเราหลงใหลไปบ้าง ทำให้หลงลืมสิ่งดีงามที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมไป ปัจจุบันจะเห็นว่าหลายหน่วยงาน หันกลับมาให้ความสนใจความเป็นไทยมากขึ้น เห็นได้ชัดตามห้างสรรพสินค้าหรือร้านสะดวกซื้อที่มีอยู่มากมาย ที่พนักงานไหว้แสดงการต้อนรับและขอบคุณลูกค้า ถึงแม้จะไหว้ได้ถูกบ้างไม่ถูกบ้าง ไหว้ได้สวยบ้างไม่สวยบ้าง

สังคมมีความสามารถในการเข้าถึงสื่อทางวัฒนธรรมในปัจจุบัน

เนื่องจากปัจจุบันคนในสังคมมีความสามารถในการเข้าถึงสื่อต่าง ๆได้ง่ายกว่าเมื่อก่อนมาก อีกทั้งยังมีสื่อให้เลือกอยู่มากมายทำให้สื่อทุกประเภทมีอิทธิพลกับผู้คนอย่างมากในส่วนของการให้ข้อมูลด้านต่าง ๆ  เพื่อตัดสินใจหรือรับรู้ในเรื่องต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นของสังคมโดยเฉพาะกับเยาวชนคนรุ่นใหม่ ที่มักจะใช้เวลานอกจากการเรียนไปกับสื่อยุคใหม่ในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งอินเตอร์เน็ต เกมออนไลน์หรือแชท ทำให้ความสัมพันธ์ของเยาวชนกับคนในครอบครัวยิ่งห่างเหินกันมากขึ้น เมื่อความสัมพันธ์ในครอบครัวยิ่งห่างกัน จิตสำนึกทั้งทางด้านจริยธรรม ศีลธรรมและวัฒนธรรมก็ลดน้อยลง ดังนั้นกระทรวงวัฒนธรรมซึ่งเป็นกระทรวงที่มีหน้าที่โดยตรงจึงต้องหาวิธีใช้สื่อในการทำหน้าที่เป็นเครื่องมือในกิจกรรมต่าง ๆ ของกระทรวงให้เกิดประโยชน์สูงสุด ปัจจุบันสื่อต่าง ๆ ที่สามรถเข้าถึงกลุ่มคน มีดังนี้ โทรทัศน์ วิทยุ สิ่งพิมพ์ อินเตอร์เน็ตและจากการพูดปากต่อปาก ซึ่งไม่ว่าจะเป็นสื่อใด ๆ ก็ตาม นอกจากจะต้องสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายให้รับรู้ได้นั้น ยังต้องเลือกที่จะใช้เทคนิคในการสื่อสารให้มีประสิทธิภาพด้วย โดยจะชี้แจงรายละเอียดในบทบาทของสื่อในจุดเด่นและจุดด้อยดังนี้ สื่อโทรทัศน์เป็นสื่อที่มีอิทธิพลมากกับสังคมปัจจุบัน เพราะไม่ว่าบ้านไหนก็มีโทรทัศน์ ซึ่งเป็นสื่อที่มีความน่าสนใจสูงเพราะมีทั้งภาพเคลื่อนไหว และเสียง สามารถเข้าถึงได้ทุกครัวเรือน แต่มีข้อด้อยคือ บางรายการถ้าไม่ตั้งใจดูก็จะไม่สามารถดูซ้ำได้อีก แต่ปัจจุบันสามารถดูรายการย้อนหลังได้อินเตอร์เน็ตและจากช่องรายการที่ให้บริการ Re-run จึงนับว่าสื่อโทรทัศน์เป็นสื่อที่มีบทบาทและอิทธิพลมาก หากนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย โดยอาจจะใช้โฆษณา หรือสร้างรายการต่าง ๆ ที่น่าสนใจเพื่อให้เรื่องที่เราต้องการเสนอสามารถเข้าถึงผู้ชมหรือประชาชนได้อย่างรวดเร็วและทั่วถึง กระทรวงวัฒนธรรมสามารถใช้สื่อโทรทัศน์เป็นเครื่องมือในการเผยแพร่ และประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมไทยได้หลากหลายรูปแบบ เช่น จัดสร้างรายการที่นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและสนับสนุน ทั้งเรื่อง จริยธรรม ศีลธรรม ศิลปะ